ÇOCUKLARA KİTAP OKUMA ALIŞKANLIĞI NASIL KAZANDIRILIR?

Okuma alışkanlığı kişinin bir gereksinim olarak idrak etmesi neticesi okuma eylemini, hayat boyu daimi ve düzenli biçimde gerçekleştirmesidir. Kişilerin okumayı öğrendikten sonra bu eylemi zevkle yapmalarını sağlamak için kazanmaları şart olan ehemmiyetli bir yetenektir. Okuma alışkanlığının, temelinin aile içinde atıldığı ve devamının eğitim sisteminde öğretmenler tarafından talebeye kazandırıldığı düşünülürse bu alışkanlığın kazanımında aile ve öğretmenlerin rolü büyüktür.

Çocukların ilk alışkanlıklarını kazandığı ve ilk öğrendiklerinin ailede gerçekleştiği düşünülürse çocuğun önünde ebeveynlerin sergilemiş olduğu davranış ve davranışlar, ileride çocuğun okuma alışkanlığını ehemmiyetli ölçüde etkiler.

Okumayan, çocuklarının okumasına destek vermeyen ebeveynlerin çocuklarının gerçek manada okuma alışkanlığına sahip olması beklenemez. Aksine ebeveynin bu konuda çocuğuna karşı göstereceği alaka ve vereceği destek çocuğun okuma eğiliminin sürekli, düzenli biçimde ve eleştirel bir muhtevada gerçekleşmesini, sağlayacaktır. “Çocukların aile azalarıyla olan ilişkileri, diğer fertlere , nesnelere ve tüm yaşama karşı aldığı tavırların, benimsediği davranış ve davranışların temelini oluşturur” (Yavuzer 2002 : 132). Ayrı olarak ebeveynlerin eğitim düzeyi, mesleği ve ekonomik düzeyi bu alışkanlıkların kazandırılmasında tesirlidir.

Çocuklara okuma alışkanlığının kazandırılması için anne-babalara ehemmiyetli görevler düşmektedir.

Bu alışkanlığı kazandırmak için :

Küçük yaşlarda, çocuğa özel vakit ayırarak, onun alaka düzeyi ve yaşına uygun öykü, masal kitaplarını okuyarak temeller atılabilir.

Evde hem aile bireylerinin hem de çocukların erişebileceği bir yere değişik türde kitapları içeren bir kitap köşesi oluşturulabilir. Şayet hanede sürekli televizyon izleyip hiç kitap okunmuyorsa çocuklarında kitap okumasını beklemek gerçekçi olmaz.

Kitaplar çocukların ilgi alanlarına göre ve çocukla beraber seçilmelidir.-Anne babalar, çocukla birlikte alışverişe veya gezmeye gittiklerinde, bir kitapçıya veyahut kitap-mecmua reyonuna uğramayı savsaklamamalıdırlar.

Kitap okuma alışkanlığının kazanılmasında kütüphane kullanımının tesiri büyüktür. Bu yüzden çocuklar için etraf kütüphanelerin tanıtılmasına yönelik gezilerin yanında okul kütüphanesinin aktif kullanımı için yönlendirilmeleri gerekir.

Anne babaların ödül listesinde kesinlikle kitap olmalıdır.-Çocuğu daimi okuması istikametinde uyarmak yerine, kitap okuduğunda onu destekleyerek motive etmek daha doğru olur.

Yaşına uygun bir mecmuaya abone olması veyahut düzenli bir şekilde izlemesi için yol gösterilebilir.

Bu konuda araştırmaları bulunan Baumberger’in (Baumberger 1990 : 45) ebeveynlere teklifleri ise aşağıda sıralanmıştır ;

Anne baba çocuklarına yüksek sesle ve sıkça hikayeler okuyabilir ve anlatabilirler.

Çocukların gereksinimleri ve yaşına göre anne baba hanelerinde kitaplık oluşturabilirler.

Ebeveynler ailece belli zamanlarda, belli bir müddetin okumaya ayrılmasını sağlayabilirler.

Ebeveynler çocuklarına okudukları şeylerin ehemmiyetini anlatabilirler.

Ebeveynler, çocuklarını verdikleri harçlıkların bir bölümünü kitap almak için harcaması ile ilgili eğitebilirler.

Çocukların okuma alışkanlığı kazanmasında aileden sonra öğretmenlerin de çok ehemmiyetli rolleri vardır. Evvela iyi bir okuyucu olarak talebelere örnek olan öğretmenler bu arada temel okuryazarlığın okuma alışkanlığına dönüşmemesi halinde bir mana dile getirmediğini, kitap okumanın öğrenim sürecinin bir parçası olduğunu ve hayat boyu sürmesi gerektiğini talebelere daimi ifade ederler.

Ayrı olarak öğretmenler bu konuyla alakalı çeşitli faaliyetlerde bulunurlar;

İlk öğretimin ilk sınıflarında sınıf kitaplıkları oluştururlar. Sınıf panosunda öncelikli okunması gereken kitaplar sergiler ve talebelerin kitapla iç içe olmaları sağlarlar.

Sınıf öğretmenleri olanak varsa okul kütüphanesinde yoksa sınıf içinde serbest okuma saatleri tertip ederek, çocukların kendi seçtiği kaynakları okuması için ortam hazırlarlar.

Okulda kitap okumanın ehemmiyetini anlatan bir duvar gazetesi oluşturup, talebelerin okudukları kitaplarla ilgili yazıları bu gazetede sorgularlar.

Velilerle müzakereler yaparak onları çocuklarına okuma alışkanlığı kazandırabilmeleri için neler yapmaları gerektiği konusunda bilgilendirirler.

Talebelerin sırf roman hikaye türü kitaplar değil, yaşam öykü, gezi, anı, şahsi gelişim, araştırma vb. kitaplara da yönelmesini sağlarlar.

Talebeleri okul kütüphanesini kullanmaları için yönlendirilebilir ve birlikte çevre kütüphanelere geziler tertip ederek çocuklara kütüphane kullanma alışkanlığı kazandırırlar.

Çocuklara okuma alışkanlığı kazandırılması konusunda Prof. Dr. Bülent Yılmaz’ın dikkat çektiği dört nokta vardır ;

Küçüklük dönemi kişiliğin oluştuğu dönemdir.

Okuma, sıhhatli ve gelişmiş bir kişiliğin temel taşlarından birisidir.

Ebeveyn ve öğretmen, çocuğa okuma alışkanlığı kazandırma ve geliştirmede direk mesul kişilerdir.

Okuma alışkanlığı, ancak küçüklük döneminde kazanılır. Bu dört noktanın şuuruna varılması, çocukların okuma alışkanlığı kazanmasına tesir eder. Genel olarak ebeveynin çocuğuna göstereceği alaka ve vereceği destek çocukların bu gün ve gelecekte okuyan ve ne istediğini bilen fertler olmasını sağlayacaktır.

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir